Nöbetçi Eczaneler
TÜİK’in son yayımladığı 2025 yılı tarım verileri, Türkiye’nin en temel gıda maddelerinde alarm verdiğini ortaya koydu. Bir zamanlar kendine yeten ülkemizde, mısır, arpa ve kırmızı mercimek üretiminde ciddi bir düşüş yaşanırken, dışa bağımlılığımız her geçen gün artıyor.
Rakamlar Ne Diyor? “Yeterli Değiliz”
TÜİK’in “Bitkisel Ürün Denge Tablosu”na göre, bir ürünün kendi halkına yetip yetmediğini gösteren “yeterlilik oranı” stratejik ürünlerde kritik sınırın altına düştü. İşte o çarpıcı tablo:
-
Kırmızı Mercimek: Geçen yıl %91 olan yeterlilik oranımız bu yıl %86,6’ya geriledi. Yani soframıza gelen her 10 tabak mercimekten neredeyse 2’si artık ithal.
-
Arpa ve Mısır (Hayvancılığın Temeli): Geçen yıl %115 ile kendi kendine fazlasıyla yeten arpa, bu yıl %84,6’ya çakıldı. Mısırda ise yeterlilik %73 seviyelerinde kaldı.
-
Soya Çıkmazı: En acı tablo ise soyada; üretimimiz talebin sadece %4,2’sini karşılayabiliyor. Neredeyse tamamını dışarıdan alıyoruz.
Bu Düşüş Cebimizi Nasıl Etkiliyor?
Peki, bu rakamlar vatandaş için ne anlama geliyor? Arpa ve mısır, hayvancılığın en büyük maliyet kalemi olan “yem” demektir. Bu ürünlerde dışa bağımlılığın artması; dövizdeki her hareketliliğin et, süt, yumurta ve peynir fiyatlarına doğrudan zam olarak yansıması demektir. Mercimekteki düşüş ise “fakirin aşı” dediğimiz bakliyatın bile ithal maliyetlerle el yakmasına neden oluyor.
Meyve ve Sebzede Yüzümüz Gülüyor
Kötü haberlerin yanında sevindirici gelişmeler de var. Türkiye; kayısı, zerdali, kavun, karpuz ve domates gibi ürünlerde kendi kendine yettiği gibi dünyaya da ihraç etmeye devam ediyor. Özellikle sebze grubunda %108’lik oranla halkımızın ihtiyacı fazlasıyla karşılanıyor.
Uzmanlar Uyarıyor: Üretici Desteklenmeli
Geçtiğimiz sezona göre arpa ve mercimekteki bu hızlı düşüş, tarım politikalarının ve maliyetlerin gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor. Eğer kendi toprağımızdan çıkan ürün soframıza yetmezse, mutfaktaki yangını söndürmek daha da zorlaşacak.