Belde Belediyeciliği Geri Gelecek!

AKP’nin Büyükşehir Yasası’nda değişiklik yapacağını 3-4 yıldır söylüyorum. Yerel seçimde ağır kayıplar alınca raftan indirilen bu sisteme göre, yerelde kaybedilen birçok şehir bu sayede geri alınabilir. Balıkesir tekrar 2014 öncesine dönebilir. Ankara kulislerine göre belde belediyeciliği sistemi, hatta Büyükşehir Yasası’nda köklü değişimler yaşanabilir.

AKP’nin Hesapları ve Büyükşehir Yasası

Siyaset için 24 saatin bile uzun bir zaman olduğunu biliyoruz. Bu yüzden değişimin de bir o kadar hızlı gerçekleşeceğini unutmayalım. 25 yıllık iktidar sürecinde sıkışan AKP’nin önünde tek yol kaldı: Belde belediyeciliği, bir diğer anlamıyla yerinden yönetime geri dönmek.

Muhalefetin Göz Ardı Ettiği Bir Konu

Geçtiğimiz seçim döneminde muhalefetin bu yönde bir talep dile getirmesi ve bunu halka anlatması gerektiğini söylemiştim. Yazılarımda ve katıldığım programlarda belde belediyeciliği sisteminin geri gelmesi gerektiğinin altını çizmiştim. AKP’nin bu açığı kısa sürede görmesini, ancak muhalefetin bu konunun üzerine hiç düşmemesini ise eksiklik olarak görüyorum.

2014 Yasası ve Belde Statüsünün Kaybı

2014’te çıkarılan Büyükşehir Yasası’yla birlikte nüfusu 2000’in altında kalan belediyeler muhtarlıklara dönüştürülmüştü. Şimdi ise AKP, bu sayıyı biraz arttırarak belde belediyeciliği sistemini geri getirmek istiyor. Çünkü siyaseten yetişen neslin mücadele edeceği, kendi kararını vereceği ya da kendi sorunlarını çözeceği ortamlar 10 yıldır ellerinden alındı. Kısacası bu, bir yandan AKP’nin Büyükşehir Yasası ile kaybettiği şehirleri geri alma çabası, diğer yandan Başkanlık sistemi ile birlikte halkla yerel düzeyde bağları kopan siyaset kurumunu yeniden dizayn etme arzusudur.

Yeni Barış Süreci ve Yerel Yönetimler

Buna bir ekleme daha yaparsak; “2. Barış Süreci” olarak gördüğüm yeni PKK silah bırakma süreci sonrasında oluşan boşluğun, belde belediyeciliği sistemiyle doldurulmaya çalışıldığını düşünüyorum. Belde sistemiyle Ankara, yerelde yeniden 1 numaralı seçici konumuna gelecek.

Geçmişin Tekrarı mı?

Biraz geçmişe dönersek, 2014 yılına gidilirken AKP, belde belediyeciliğini merkezi yönetime yük olarak görmüş ve özellikle başarısız barış sürecinin faturasını belde belediyelerine kesmişti. Merkezden yönetim daha cazip hale gelmiş; hatta o zamanlar “Beldelerin borcu var”, “Beldeler kendi kendine yetemiyor” gibi safsatalar üretilmişti. Gerçekle uzaktan yakından ilgisi olmayan bu süreç aslında AKP’nin işine yaramıştı. Tıpkı 2024 yerel seçimlerinde CHP’nin işine yaradığı gibi…

Yerel Siyaset Televizyon Ekranına Sıkıştı

Yani kısacası, bu ikinci barış sürecinde oluşan siyaset yapma isteği, Doğu’da belde belediyeciliğinde hayat bulabilir. Doğu sayesinde elbette Batı da bundan fazlasıyla fayda görecektir. Benim gibi düşünenler, belde belediyeciliği geri geldiğinde sorunların yerinde çözüleceğini ve siyasetin artık televizyon başında “Putin, Trump, Zelensky falan filan” üçgeninden çıkarak, “Çöpümüzü kim toplayacak?” düzeyine ineceğini düşünüyor.

Köylü ile Merkez Yönetimin Kopuşu

Aslında belde belediye sisteminin kaldırılması, yerel seçmeni bir anlamda kendi dünyasından koparmış; televizyon ekranı, saçma yazarlar ve bitmek bilmeyen dünya sorunlarına çözüm arar hale getirmişti. Ancak mezarlık temizliği, çöp toplanması, kanalizasyon, imar, tarım ve hayvancılık merkez belediyelere geçince, köylü ile merkezi yönetimin bağı iyice koptu. Zaten son traktör yürüyüşlerinin sebebi de seslerini yukarıya duyurma çabasından ibaretti.

Partilerin 10 Yıllık Sessizliği

Peki bu 10 yıllık süreçte ne mi oldu? Her iki siyasi parti de yaklaşık 10 yıl boyunca yerel seçmeni görmezden geldi. AKP tam anlamıyla belde belediyeciliğini unuturken, CHP de Büyükşehir Yasası’yla başlayan oy yükselişini tekrar beldelere bölerek küçültmek istemedi.Gelinen noktada AKP, olası bir seçimde anketlere göre kazanamayacağını biliyor. Eskilerin deyimiyle “Kahvede konuşulmayan siyaset, siyaset değildir” tezi gereği vatandaş, kendi beldesinin kararını kendisi vermek istiyor.

Devamı Gelecek…

Ancak burada atlanan birçok sorun var. Bu yazı dizime devam edeceğim. Bir sonraki konumda:Kapanan belediyelerin malları, tarlaları, araçları ve haraç mezat satılan arsaları…